THÀNH KÍNH TƯỞNG NIỆM HÒA THƯỢNG THÍCH PHƯỚC AN
TĂNG TRƯỜNG HỘI ĐỒNG GIÁO PHẨM TRUNG ƯƠNG VIỆN TĂNG THỒNG
GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT
HÚY THƯỢNG NGUYÊN HẠ ĐẠT, TỰ PHƯỚC AN
Hôm nay thứ ba, mùng 2 Tết năm Bính Ngọ, con thành tâm thắp nén tâm hương để kính ngưỡng lên Thầy, vị Thầy mà con mới biết trong những ngày Thầy lâm bệnh vào ngày 28.1.2026 khi thầy Thích Thiện Minh từ trong nước gửi về hình ảnh Thầy nằm điều trị ở bệnh viện 22/12 thành phố Nha Trang đang phải thở dưỡng khí, Thầy mặc bồ quần áo màu xanh dương đậm, con hỏi thầy Thiện Minh: “vị này là ai vậy thưa Thầy?”. Thầy Thiện Minh đáp: “Tăng Trưởng HT Thích Phước An nơi đào tạo Tăng tài Phật Học Viện Hải Đức Nha Trang, cũng là cao huynh của HT Tuệ Sỹ”. Cái tên Phật Học Viện Hải Đức Nha Trang đã làm cho con như rất gần gũi, xúc động, khi đó thật sự con nghĩ chắc Thầy sẽ khỏi bệnh và ra viện thôi.
Sau đó con gửi hình Thầy bệnh cho Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng để xin cầu an cho Thầy, con được thầy Nguyên Tạng nhắn tin: “Ôn đã tỉnh rồi”, con mừng khấp khởi vì con không ngờ Thượng Tọa gần gũi với Thầy, kèm theo những hình ảnh thầy Nguyên Tạng ngồi bên Thầy uống trà nơi học viện Hải Đức Nha Trang trên đồi Trại Thủy, lúc đó con mới hiểu được nghĩa trùng trùng duyên khởi, kèm theo thầy Nguyên Tạng gửi con xem lá thư viết cho HT Phương Trượng nội dung như sau:
Nam Mô A Di Đà Phật
Kính bạch HT Phương Trượng
Con vừa có nói chuyện điện thoại với sư huynh Thông Mẫn để thăm hỏi và được biết về tình trạng bệnh duyên của Đức Trưởng lão HT Thích phước An. Theo lời Sư Huynh cho hay, tối qua Ngài đã có dấu hiệu hồi tỉnh. Chúng con thành tâm cầu nguyện đây là sự chuyển biến khả quan, chứ không phải là hiện tượng hồi dương trước giờ viên tịch.
Hôm qua, chư vị Trưởng Lão đã vân tập và bàn thảo sơ bộ về hậu sự của Đức Trưởng lão. Theo sự thống nhất chung, lễ tang sẽ được cử hành tại chùa Hải Đức Nha Trang, nơi Ngài đã an trú và phụng sự Giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất suốt hơn 50 năm qua.
Có một việc hệ trọng, HT Thích Đức Thắng, chánh thư ký xử lý viện Tăng Thống, kính nhờ con bạch trình và tha thiết mong HT Phương Trượng từ bi trợ duyên giúp đỡ.
Đó là vấn đề liên quan đến cơ sở Ấn Quán Hoa Sen thuộc viện Phật học Hải Đức, tọa lạc trên đường Thống Nhất (Độc Lập cũ), vốn là bất động sản thuộc quyền sở hữu của Giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.
Trước đây, cơ sở này do HT Đức Chơn quản lý, phía sau là xưởng in, phía trước là phòng phát hành kinh sách, pháp khí, tranh tượng Phật. Sau năm 1975 HT Trừng san tiếp nhận quản lý và giao cho vợ chồng đạo hữu Nguyên Trí, Nguyễn Văn Tâm phụ trách việc kinh doanh phòng phát hành văn hóa phẩm. Trước khi viên tịch, HT Trừng San lại giao việc này cho HT Phước An tiếp tục trông coi.
Trong thời gian qua, HT Phước An đã từng trực tiếp trao đổi và yêu cầu đạo hữu Nguyên Trí hoàn trả giấy chủ quyền (sổ đỏ) của cơ sở này cho Giáo hội, tuy nhiên đạo hữu chỉ gửi bản sao photocopy mà chưa giao bản chính.
Vì vậy, chư vị Trưởng lão kính mong HT Phương Trượng, với uy đức và nhân duyên của Ngài, từ bi hoan hỉ giúp nói chuyện và nhắc nhở đạo hữu Nguyên Trí một lời, để đạo hữu sớm thu xếp bàn giao đầy đủ giấy tờ pháp lý của bất động sản này lại cho Giáo hội. Việc ấy nếu được viên mãn trước khi Đức Trưởng lão Phước An xả báo thân, sẽ giúp Ngài an tâm buông xả mọi duyên sự, nhẹ nhàng thảnh thơi về cõi Phật.
Con xin thành kính tri ân và cảm niệm công đức của Hòa Thượng sẽ từ bi trợ duyên giúp chư vị Trưởng lão nơi quê nhà.
Con kính,
Thích Nguyên Tạng Melbourne, Úc Châu
Hai hôm sau con lại nhận được thông bạch Kỳ an cho Trưởng lão HT Thích Phước An từ Viện Tăng Thống Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương gửi đến Chư tôn tịnh đức Tăng già nhị bộ, thiện tín Phật tử trong và ngoài nước tùy thuận nhân duyên tổ chức các khóa lễ kỳ an, mang năng lượng công đức tu tập, phụng hành Phật sự của tứ chúng nhất tâm hồi hướng kỳ nguyện cho Đức Trưởng lão Hòa Thượng Tăng Trưởng Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương Viện Tăng Thống GHPGVNTN được bệnh duyên tiêu trừ, tứ đại điều hòa, cửu trụ Ta Bà hoằng dương chánh pháp, lợi lạc quần sanh.
Nam Mô Tiêu Tai Diên Thọ Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật
Thành kính con chấp tay nguyện cầu.
Thứ năm ngày 5.2.2026 nhằm ngày 18.12.Ất Tỵ từ nước Úc xa xôi, Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng đã viết bài biết Kinh Kim Cang Trong Từng hơi Thở để tán thán công đức Ôn Phước An với tất cả sự kính ngưỡng của Thượng Tọa lên Ôn. Chúng con đọc từng chữ, từng câu Thượng Tọa diễn đạt như sống được những giây phút màu nhiệm đầy xúc động này: vào ngày 1.2.2026 , trong căn phòng tĩnh lặng nơi Ôn Phước An đang điều trị tại bệnh viện 22/12 thành phố Nha Trang, hình ảnh TT Giác Nghĩa (Trụ trì chùa Vạn Đức & chùa Phước Trí Nha Trang) cầm quyển Kinh Nhật Tụng chậm rãi tụng kinh Kim Cang âm Hán-Việt, đã trở thành một khoảnh khắc không thể nào quên…(xin xem bài viết này trên trang nhà Quảng Đức)…
Kèm theo trong bài viết, hình ảnh TT Giác Nghĩa ngồi bên Thầy đọc những lời kinh, Thầy nằm đó với tư thái thanh thản hòa điệu như lắng nghe, chiêm nghiệm lời Phật không có vẻ gì mệt nhọc, con rất mừng, tấm lòng thao thức của Thầy qua tư tưởng Ức Trai Nguyễn Trãi trong hai câu thơ được TT Nguyên Tạng diễn bày làm con xúc động không ít:
"Chắc chi thiên hạ đời nay
Mà đem non nước làm rầy chiêm bao"
Đặc biệt TT Nguyên Tạng có giới thiệu ba cuốn sách của Thầy viết:
- Đức Phật trên cõi phù du
- Đường về núi cũ chùa xưa
- Hiu hắt Quê Hương bến cỏ hồng
Nhìn hình ảnh trên bìa cuốn sách hiền hòa, êm đềm, con ước gì một ngày không xa con sẽ có được trên tay những cuốn sách để thấy được hình ảnh Thầy qua ngòi bút. Con kính cảm ơn Thượng Tọa Nguyên Tạng đã luôn chỉ dạy tận tâm cho đệ tử những con đường để gần đến Đức Phật trong đời sống nhiễu nhương này.
Chúng con theo lời hướng dẫn của Thượng Tọa thành tâm kính nguyện lên Mười Phương Chư Phật cho Thầy mau khỏi bệnh.
Sáng ngày 8.2. 2026, vừa thức dậy con được tin nhắn của Thượng Tọa Nguyên Tạng: “Ôn Phước An chuẩn bị đi rồi, chị lo đọc bài thầy viết cho Ôn sớm nhé”, kèm theo hình ảnh HT Thông Mẫn cùng qúy Thầy bên lần tràng hạt niệm Phật bên giường Thầy, con nghe nhói trong tim, có thể nhanh như vậy sao? Con tới bàn thờ kính cẩn cầm cuốn Đại Thừa Kim Cang kinh luận lên đọc….Văn Thù Bồ Tát hỏi Phật: Sao gọi là vô dư Niết Bàn? Thế Tôn nói: Cứ tâm mình lặng yên không lay động, các Đức Phật trong ba đời đều đi theo con đường này, đi đến chỗ tâm bất động nên được chỗ thọ hưởng không vui mà vui, lại không có cái vui nào hơn cái vui này nên gọi là vô dư Niết Bàn.
Hình ảnh Thầy lại hiện ra trong bài viết của Thượng Tọa Nguyên Tạng: “Ôn Phước An bỗng mở mắt, nhẹ nhàng nhắc lại từng chữ: Thị cố Tu-bồ-đề, chư Bồ-tát Ma-ha-tát ưng như thị sanh thanh tịnh tâm, bất ưng trụ sắc sanh tâm, bất ưng trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp sanh tâm, bất ưng trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp sanh tâm, ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”.
Ấy vậy mà Ôn nhớ rõ mồn một, nhớ như hơi thở ra vào. Nhớ như dòng máu ấm vẫn lặng lẽ chảy về tim. Qua lời tâm sự của TT Giác Nghĩa, TT Nguyên Tạng nhận ra rằng Kinh Kim Cang nơi Ôn Phước An không còn là chữ nghĩa, mà đã trở thành mạch sống, là tâm hành, là chỗ an trú thường nhật của một bậc tu sĩ sống trọn đời với Bát Nhã.
Kính bạch Giác Linh Thầy, phải chăng đây là bài pháp cuối cùng, đầy sống động mà Thầy đã giảng cho chúng nghe con lần cuối, hơi thở quyện theo lời kinh Đức Phật dạy để cho chúng con thấy rằng tất cả đều không có tự tánh mà do duyên hợp.
Hình ảnh Thầy bệnh, nhắc nhở từng lời kinh Kim Cang đã khiến chị Thanh Phi, một Phật tử thuần thành có rất nhiều tài, chị cũng là một thi sĩ thơ Phật Giáo của tu viện Quảng Đức viết thành bài thơ dâng lên Thầy làm mọi người đều xúc động:
"Người tâm tĩnh lặng nghe kinh
Không chuông, không mõ lặng thinh kinh về
Kim Cang nghe thoát cơn mê
Trụ nơi vô trụ tứ bề thinh không
Nghe kinh thấu rõ tiếng lòng
Kim Cang soi sáng, trăng trong lặng lờ"
Sáng 9.2.2026 nhằm ngày 22 tháng chạp năm Ất Tỵ con được tin Thầy đã quẩy gánh về Tây giữa đất trời vừa lập Xuân, cành mai trong tuyết còn đơm nụ vàng, từng cánh hoa chưa kịp tỏa hương báo hiệu sự chuyển vận của tự nhiên như trong thông bạch Tang lễ HT Thích Đức Thắng đã viết, nước mắt con trào rơi! Thầy ơi, sáng qua nhờ TT Nguyên Tạng nhắc nhở nên dù đang bị cảm nặng con đã nghe theo lời dạy của TT đọc dù giọng con chưa được tốt, nếu không con sẽ ân hận, con cảm ân Thượng Tọa biết là bao!
Nhờ TT Nguyên Tạng con biết được hành trạng của Thầy suốt một đời tu gắn bó cho Giáo Hội âm thầm, từ vụ Biến Lương Sơn với biết bao thăng trầm, Thầy vẫn trụ ở Phật Học Viện Hải Đức, nơi đào tạo Tăng tài, Thầy và HT Tuệ Sỹ như một mạch nguồn đạo nghĩa, âm thầm nhưng bền chặt, lặng lẽ và sâu xa, đủ sức nâng đỡ cả một đời tu giữ phong ba thời đại, trong bài viết “Thầy Tuệ Sỹ và Phước An, những dấu chân âm thầm trên con đường thôn dã quê hương của thầy Từ Ân mà con đã được đọc. Khi được hỏi đại ý Giáo hội còn những ai, HT Tuệ Sỹ chậm rãi nói khẽ: “Nha Trang mình cỏn có Phước An”, câu trả lời nằm gọn trong bốn chữ bao dung ấy – còn có Phước An – như một vì sao mai le lói, chưa đủ sáng để gọi là bình minh, nhưng đủ để người đi đêm không lạc đường.
Nếu quê hương Việt Nam là một con thuyền chưa chạm bến, thì hai Thầy là những người lặng lẽ ở lại, không rời thuyền khi sóng nổi, không tìm bến khác khi gió ngược. Các Thầy ngồi đó giữa tròng trành năm tháng để con thuyền không hóa thành vô chủ giữa dòng.
Các Thầy không chọn lối thoát cho riêng mình, cũng không nhảy xuống để tự cứu lấy phần yên ổn cá nhân. Các Thầy chọn ở lại với vận mệnh chung, để cùng con thuyền ấy đi qua những mùa biển động, qua những khúc sông không ánh đèn, qua những đêm dài mà im lặng trở thành hình thức cao nhất của thủy chung.
Kính bạch Giác Linh Thầy,
Từ xứ Đức xa xôi, con theo bước chân Tăng Đoàn về học viện Hải Đức Nha Trang để được hòa vào lời kinh tiễn Thầy, theo sau những chiếc y vàng lộng gió, lá trên cành cây cao xao động, vi vút như vẫy chấp tay chào, vang tiếng niệm Phật, bóng Thầy còn đó đứng bên tháp chuông tĩnh lặng nhìn về phía trời xa, con nghe đâu đây tiếng thơ lòng HT Tuệ Sỹ:
Một bước đường thôi nhưng núi cao
Trời ơi mây trắng đọng phương nào
Đèo ngang neo bến đầy sương sớm
Cạn hết ân tình, nước lặng sao?
Một bước đường xa, xa biển khơi
Mấy trùng sương mỏng nhuộm tơ trời
Thuyền chưa ra bến bình minh đỏ
Nhưng mấy nghìn năm tống biệt rồi
Cho hết đêm hè trông bóng ma
Tàn thư khói mộng trăng Ngân hà
Trời không ngưng gió chờ sương đọng
Nhưng mấy nghìn sau ố nhạt nhòa
Cho hết mùa thu biệt lữ hành
Rừng thu mưa máu dạt lều tranh
Ta so phấn nhụy trên màu úa
Trên phím dương cầm, hay máu xanh.
Hơn năm mươi năm Thầy an trụ nơi này, nơi Phật Học Viện Hải Đức, đâu đâu cũng có dấu bước chân Thầy, trên núi đồi Trại Thủy bên gác chuông giữa núi đồi hùng vĩ, từ đây vắng bóng Thầy, cỏ cây, hoa lá chắc rằng sẽ hiu quạnh, hắt hiu vì đã hơn nửa thế kỷ luôn có Thầy là hồn của Viện Phật Học.
Trong con bỗng hiện ra bóng dáng HT Tuệ Sỹ và Thầy bước đi giữa núi rừng vào đêm tối trên con đường của Quê hương, xa xa ánh trăng mờ soi đường, hình ảnh vị Thiền Sư Nhật Bản ở thế kỷ 16 lại hiện ra: Thiền Sư cúi xuống vốc từ trên không lấy lại thời gian.
Thầy còn mãi mãi nơi này, trên ngọn đồi Trại Thủy Viện Phật Học Hải Đức Nha Trang, đã đào tạo bao thế hệ Tăng tài, đến rồi đi…trầm lặng, vĩnh cửu theo thời gian
"Mạc vị Xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai"
Con kính thành đảnh lễ Giác Linh Thầy
Xuân Bính Ngọ vắng Thầy
d/t Diệu Danh