Ngày chủ nhật 30-11-2025 là một ngày thu khá lạnh tại Hòa Lan nhưng cũng là một ngày thật đặc biệt tại chùa Vạn Hạnh, Hòa Lan. 9g30 sáng, sương đêm đã tan, nắng sớm ngập ngừng len ra khỏi những đám mây. Ngoài sân chùa, Phật tử rảo bước tiến vào; vài người tò mò dừng lại ngắm nhìn khu Tượng đài Thuyền Nhân và bước vô đó để chụp hình lưu niệm. Hôm nay họ đến để dự lễ Kỷ Niệm 35 năm Thành Lập Hiệp Hội Phật Giáo Hòa Lan (Boeddhistische Unie Nederland, BUN). BUN là tổ chức chung của các cộng đồng Phật giáo (bao gồm các hội đoàn, chùa và tu viện) tại Hòa Lan, là tiếng nói chính thức của Phật giáo tại Hòa Lan. Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hòa Lan là một trong những thành viên của BUN.
Khi còn tại thế, cố Hòa Thượng Thích Minh Giác, trụ trì chùa Vạn Hạnh, đã tâm nguyện sẽ hổ trợ và cho phép Hiệp Hội BUN xử dụng chùa Vạn Hạnh làm nơi tổ chức lễ kỷ niệm thành lập hội. Giữ theo tâm nguyện của Thầy, Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hòa Lan đã tích cực hổ trợ Hiệp Hội BUN trong việc tổ chức hai ngày lễ kỷ niệm vào ngày thứ bảy và chủ nhật, 29 và 30-11-2025. Ngày 29-11 là ngày hội họp của các thành viên BUN, riêng ngày 30-11 là ngày mời Phật tử và quan khách tham dự.
Nơi chánh điện rộng rãi, trang nghiêm và sáng sủa, buổi lễ Kỷ Niệm được bắt đầu dưới sự chủ lễ của 18 chư Tăng Ni đại diện cho các tông phái Phật Giáo tại Hòa Lan.
Chương trình được mở đầu với khóa lễ tụng kinh theo nghi thức Việt Nam do Thượng Tọa Thích Viên Giác, đại diện chùa Vạn Hạnh, cử hành. Lần lượt sau đó là các tông phái Phật giáo khác: Linh Sơn, Ðài Loan, Miến điện, Thái Lan, Tây Tạng, Hòa Lan v.v… Mỗi tông phái cử hành một khóa lễ ngắn theo nghi thức của tông phái mình. Tổng cộng có tất cả chín (9) tông phái Phật giáo đã tụng kinh bằng ngôn ngữ của nước mình. Tuy ngôn ngữ khác nhau nhưng tiếng niệm Nam Mô nghe bàng bạc trong tất cả mọi lời kinh.
Phật tử các nước và khách tham dự trên 200 người gồm nhiều quốc tịch gốc khác nhau, ngồi rải rác từng nhóm khắp chánh điện. Mỗi khi tới phiên tông phái mình cử hành thời kinh thì tiếng đọc kinh bằng ngôn ngữ nước mình lần lượt vang lên ở từng chỗ, từng nhóm khác nhau. Toàn thể Phật tử và quan khách hiện diện đều thành kính hướng về ngôi Tam Bảo và thành tâm hưởng ứng lời kinh của tông phái mình cũng như của tông phái bạn. Không khí nơi chánh điện thật thanh bình, ngào ngạt tình thân đối với nhau và sự tôn kính đối với Chư Phật.
Sau khóa lễ của chư Tăng Ni, đại diện Hội Phật Giáo Việt Nam tại HL, đạo hữu Quảng Tịnh, đã chúc mừng Hiệp Hội Phật Giáo Hòa Lan (BUN) và bày tỏ sự vui mừng được tổ chức Lễ Kỷ Niệm của BUN tại chùa Vạn Hạnh, “một ngôi chùa do Phật tử Việt Nam tị nạn cộng sản tạo dựng tại nước Hòa Lan, một đất nước đã mở rộng vòng tay nhân ái cứu giúp người Việt tị nạn theo tinh thần từ bi của Ðức Phật. Tuy không cùng văn hóa nhưng sự cởi mở và khoan dung của nước Hòa Lan đối với các nền văn hóa khác là do phát xuất từ lòng từ bi, và đó chính là điểm chung giữa truyền thống Phật giáo và truyền thống Hòa Lan. Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hòa Lan hãnh diện là một thành viên của BUN trong việc góp tay phát triển Phật pháp tại Hòa Lan hầu mong thế giới ngày càng tốt đẹp hơn”.
Ðể đáp lời, chủ tịch Hiệp Hội BUN, ông Michael Ritman, đã cảm tạ Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hòa Lan và ông đã giới thiệu vị tân chủ tịch Hiệp Hội BUN, ông Eric Leenderts sẽ thay thế ông trong thời gian sắp tới.
Khi các khóa lễ chấm dứt, một Phật tử Việt Nam đã cảm hứng đứng lên phát biểu: “Mỗi lần đến chùa, tôi đều cảm thấy thân tâm an lạc, riêng hôm nay đến chùa lòng tôi cảm thấy tràn đầy hạnh phúc. Thật chưa bao giờ tôi được tham dự một buổi lễ có sự tham dự của đông đảo nhiều tông phái Phật giáo khác nhau trong cùng một nơi, một ngày, một thời điểm. Một trải nghiệm tuyệt vời. Xin cảm ơn Hiệp Hội Phật Giáo Hòa Lan. Ðức Phật dạy rằng “Có bạn tốt, đồng chí hướng, cùng đồng hành, đó chính là cuộc sống thánh thiện”. Xin cảm ơn các bạn đã cùng bước với tôi trên con đường tìm về Phật tánh”.
Sau phần nghi lễ Phật giáo trên chánh điện, mọi người cùng xuống hội trường để tham dự chương trình kế tiếp: giới thiệu Tổ chức Truyền hình Hòa Lan về Phật giáo (Boeddhistische Omroep Stichting (BOS)) và phỏng vấn sáng lập viên, bà Babette van Loon, cùng các cộng tác viên nồng cốt của BOS. BOS thành hình nay đã 25 năm và là cộng tác viên đắc lực của Hiệp Hội Phật giáo Hòa Lan (BUN).
Nơi hội trường nhộn nhịp nhưng trật tự, toàn thể Phật tử và quan khách được khoản đãi bữa ăn trưa thật phong phú gồm nhiều món ăn chay đặc sắc do các chùa Vạn Hạnh, Linh Sơn, Thái Lan và Ðài Loan khoản đãi.
Tiếp sau đó là buổi thảo luận về chủ đề Phật giáo, xã hội và ý nghĩa cuộc sống, với sự đóng góp của một số giảng sư Phật học và Thiền đại diện cho nhiều truyền thống Phật giáo khác nhau tại Hòa Lan. Buổi thảo luận được Canal 30NOW phát trực tiếp (livestream). Có hai câu hỏi chánh được đưa ra thảo luận: “Những giá trị căn bản trong đạo Phật?” và “Làm thế nào để thể hiện và duy trì những giá trị đó trong xã hội Hòa Lan?” Buổi thảo luận bổ ích và sinh động với sự đóng góp phong phú của toàn thể hội thảo viên và cử tọa.
Lễ Kỷ Niệm 35 năm thành lập Hiệp Hội Phật Giáo Hòa Lan (BUN) đã chấm dứt vào lúc 16 giờ chiều cùng ngày trong sự mãn nguyện của hội BUN và trong niềm hân hoan của Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hòa Lan với lời khen của một giảng sư hiện diện rằng “Chùa Vạn Hạnh ở Hòa Lan là đất Phật (Buddha land), là nơi Phật pháp được duy trì và truyền đạt và là nơi gặp gỡ của các tông phái Phật giáo”.
Quảng Phúc
